Jak widzi kot? Czy koty widzą kolory i w ciemnościach? Obalamy mity o kocim wzroku (2026)

Patrzysz w oczy swojego kota i widzisz w nich tajemnicę. Kiedy gasisz światło, Twój mruczek porusza się po mieszkaniu z gracją ninja, podczas gdy Ty obijasz się o meble. Czy to oznacza, że koty mają noktowizor w oczach? A może widzą świat w czerni i bieli, jak w starym kinie?

Wzrok kota to ewolucyjne arcydzieło, zaprojektowane do jednego celu: polowania o zmierzchu. Choć w 2026 roku wiemy już, że koty nie posiadają „supermocy” w ludzkim rozumieniu tego słowa, ich sposób postrzegania rzeczywistości jest fascynujący. W tym artykule na mojswiatzwierzat.pl spojrzymy na świat kocimi oczami.

Czy koty widzą w ciemnościach? Tajemnica błony odblaskowej

To najpopularniejszy mit. Czy kot widzi w absolutnych ciemnościach (np. w piwnicy bez okien)? Nie. W całkowitym mroku kot jest tak samo ślepy jak człowiek.

Jednak koty potrzebują zaledwie 1/6 ilości światła, której potrzebuje człowiek, by widzieć wyraźnie. Jak to robią?

1. Tapetum Lucidum (Błona odblaskowa): To warstwa komórek za siatkówką, która działa jak lustro. Odbija światło, które nie zostało pochłonięte przez fotoreceptory, z powrotem na siatkówkę. To daje oku „drugą szansę” na przetworzenie obrazu.

   • Efekt uboczny: To właśnie błona odblaskowa sprawia, że kocie oczy „świecą” na zielono lub złoto na zdjęciach z flashem lub w światłach samochodu.

2. Pręciki vs. Czopki: Siatkówka oka (zarówno kota, jak i człowieka) składa się z pręcików (odpowiadają za widzenie w półmroku i wykrywanie ruchu) oraz czopków (odpowiadają za kolory i detale). Koty mają mnóstwo pręcików, a mało czopków. Dzięki temu są mistrzami widzenia w szarówce.

Wniosek: Kot nie widzi w ciemności, ale widzi doskonale w półmroku (o świcie i o zmierzchu), kiedy jego ofiary (myszy) są aktywne.

Czy koty widzą kolory? Świat nie jest czarno-biały!

Przez lata sądzono, że zwierzęta widzą świat w odcieniach szarości. Nowoczesne badania dowodzą, że to nieprawda. Koty widzą kolory, ale inaczej niż my.

Można powiedzieć, że koty są daltonistami (dichromatykami).

• Co widzą dobrze: Odcienie niebieskiego, zielonego, żółtego i fioletowego.

• Czego nie widzą: Kolor czerwony, pomarańczowy i brązowy zlewa im się w jedną, buro-szarą masę.

Praktyczna rada: Kupując zabawkę dla kota, wybierz niebieską lub żółtą. Czerwona myszka na zielonym dywanie może być dla kota słabo widoczna, podczas gdy dla Ciebie „krzyczy” kolorem.

Ostrość widzenia: Kot jest krótkowidzem

Jeśli chodzi o ostrość widzenia, człowiek wygrywa z kotem.

• Koty widzą świat nieco rozmyty. To, co my widzimy ostro z odległości 30 metrów, kot musi zobaczyć z 6 metrów, by dostrzec te same detale.

• Koty mają problem z widzeniem obiektów znajdujących się bezpośrednio przed ich nosem (poniżej 25 cm). Dlatego czasem rzucasz kotu smakołyk pod nos, a on go nie widzi i musi szukać węchem.

Za to koty są absolutnymi mistrzami w wykrywaniu ruchu. Nawet najmniejsze drgnięcie listka czy przemykająca mucha są przez nie rejestrowane błyskawicznie, znacznie szybciej niż przez ludzkie oko.

Pole widzenia – Panoramiczny obraz

Jako drapieżniki, koty muszą widzieć więcej, by namierzyć ofiarę.

• Pole widzenia człowieka: ok. 180 stopni.

• Pole widzenia kota: ok. 200 stopni.

To szersze pole widzenia pozwala im dostrzec ruch „kątem oka”, co jest kluczowe podczas polowania.

Tabela porównawcza: Wzrok Człowieka vs. Wzrok Kota

Sprawdź, kto wygrywa w tym pojedynku!

Jak więc widzi Twój kot? Wyobraź sobie, że patrzysz na świat przez lekko zaparowane okulary (mniejsza ostrość), w odcieniach niebieskiego i żółtego (brak czerwieni), ale za to z włączonym trybem „turbo” na wykrywanie ruchu i wbudowanym noktowizorem na wieczorne spacery.

Zrozumienie kociego wzroku pomaga lepiej bawić się z pupilem (odpowiednie kolory zabawek) i zrozumieć, dlaczego czasem „gapi się w ścianę” – on po prostu widzi pyłek kurzu, którego Ty nie dostrzegasz!

Najczęściej zadawane pytania

1. Dlaczego kocie oczy świecą w ciemności?

To efekt działania błony odblaskowej (tapetum lucidum). Znajduje się ona za siatkówką i działa jak lustro, odbijając światło z powrotem, by dać oku drugą szansę na jego przetworzenie. To „świecenie” to po prostu odbite światło zewnętrzne (lampy, księżyca). W całkowitej ciemności oczy kota nie świecą.

2. Czy koty widzą obraz w telewizorze?

Tak! Nowoczesne telewizory (LCD, OLED) mają wystarczająco wysoką częstotliwość odświeżania (Hz), by kot widział płynny ruch. Starsze telewizory kineskopowe mogły wyglądać dla kota jak migający stroboskop. Dlatego dzisiejsze koty chętnie oglądają filmy przyrodnicze z ptakami.

3. Czy koty widzą duchy?

To popularny mit wynikający z tego, że koty często wpatrują się w pustą przestrzeń. W rzeczywistości ich wzrok jest po prostu znacznie bardziej wyczulony na mikroruchy (np. pyłek kurzu w powietrzu) i cienie, a ich słuch wyłapuje dźwięki w ścianach (np. myszy, rury), których my nie słyszymy. Kot patrzy tam, gdzie słyszy dźwięk.

4. Z jakiej odległości kot widzi najlepiej?

Koty najlepiej widzą obiekty znajdujące się w odległości od 2 do 6 metrów. To idealny dystans do zaplanowania skoku na ofiarę. Wszystko, co jest bardzo blisko (pod nosem) lub bardzo daleko (horyzont), jest dla nich nieostre.

5. Dlaczego źrenice kota zmieniają kształt?

Pionowe źrenice kota działają jak przysłona w aparacie. W ostrym słońcu zwężają się do cienkich kresek, by chronić wrażliwe oko. W ciemności (lub podczas ekscytacji/polowania) rozszerzają się niemal na całe oko, by wpuścić jak najwięcej światła. Okrągłe, rozszerzone źrenice w jasnym świetle mogą oznaczać strach, ból lub chorobę.